Lisan-ı münasip

“Lisan-ı Münasip” bizim neslimizin en çok işittiği terimlerden birisidir.
 Lisen (dil9; insanlar arasında anlaşmayı sağlayın doğal araçtır. Aynı zamanda düşüncenin iletişim aracı olarak da tanımlanır. Münasip sözcüğü ise tanıtımına “uygun” anlamına gelir. Topluluğumuzun günümüz Türkçesi ile “lisan-ı münasip” sözcüğünü algılaması hiç de zor değildir. “Uygun dil” anlamına gelmektedir.
 Yaşıyla, başıyla yerinde görülenlere veya konuşması gerek duyulanlara Lisan-ı münasip ile bildirim yapma önerisi getirilir.
 Günlük yaşamda;
 “Efendi bizim çocuğu bir haller oldu, Lisan-ı münasip ile ikaz edelim”
 “İsteyeceğimizi kızın babansa Lisan-ı münasip ile duyuralım”
 “Hiç oralı olmuyor, Lisan-ı münasip ile anlatarak”
 “Karşı takımın seyircisi lisan-ı münasip ile tezahürat yapmıyor”
Şeklindeki sözleri sıklıkla duyarız.
 Anlatımda, duruma uygun dil kullanılması esas olmakla birlikte “tatlı dil”in daha yararlı olduğu düşünülür. Taraftar oldukça çok olan tatlı dil yanlılarını destekleyen atasözlerimizden bazıları şunlardır.
 -Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.
 -Acı söz insanı dinden, tatlı söz yılanı deliğinden çıkarır.
 -Baş dil ile tartılır.
 -Dili tatlı olanın dostu çok olur.
 Uygun dil kullanımının önemini ifade için ise;
 -Dilin cismi küçük, cürmü büyüktür.
 -Dilim seni dilim dilim böleyim, başıma geleni senden bileyim.
 -Yaratan iki kulak bir ağız yaratmış, onun için iki dinle bir söyle.
 -Dilin kemiği yok
Deyişleri Türkçemizde bolca kullanılır.
 Değerli dostlar,
“Uygun dil” konuşma hususunda bize bir şeyler oldu.
 İşitme organımız olan kulağımızın çok duyduğu, başta küpe yaptığı “lisan-ı münasip” sözcüğü, konuşma organımız ağzımız tarafından hiç dikkate alınmaz oldu.
 Konuşurken, tartışırken, nutuk atarken güler güzden, tatlı dilden eser kalmadı.
 Gergin surat ifadesi, külhani vücut dili, sert söylem, hakaret, küfür…
 Bunun sonu nereye kadar?
 -“Ananı da al git” diyenler
 -“Toplumun bir kesimine cibilliyetsiz (tohumu bozuk)” diyenler
 -Açıkoturumda muhatabı konuşmacıya “oğlum” diyenler
 - “Ey Hükme, çınarın dalları nerenize ….” Diye bağıranlar.
 Lütfen,
 Lütfen sizleri “lisan-ı münasib”e, uygun söze davet ediyoruz. Usandık, bıktık, illallah. Sizi böyle görmek istemiyoruz. Sizin bu tür sözlerinizi duymak istemiyoruz.
 Güler yüz, kibarlık, güzel göz istiyoruz.
 Değerli dostlar konuyu güzel bir fıkra ile kapatmak yerinde olacak.

 Bir gün hoca efendi cami cemaatine kızmış, bağırıp çağırmaktadır.
 -Siz nasıl Müslümansınız? Nasıl insansınız? Siz nasıl… diye gürlemektedir.
 Hocanın bu sözlerine dayanamayan yaşlı bir Müslüman ayağa kalkar; Hoca, hoca der;
 Ne bu hiddet bu celal?! Ne bağırıp duruyorsun?
 Yaratan; Hz. Musa’ya, Firavuna karşı bile yumuşak konuşmayı “Kavli Leyyin”i (yumuşak söz)ü emrederken, sana ne oluyor?
 Ne sen Hz. MUSA’dan daha iyi, ne de biz FİRAVUN’dan daha kötüyüz.
 Kıssa’dan hisse, sağlıcakla kalınız.