Yakın tarihimizdeki katliamlar

Hamza Canbaş

Malum Temmuz ayındayız. Temmuz ayı benim için yangın ayıdır. Yüreklerin yandığı aydır. Kimler, niçin yüreklerimizi dağlamıştır 16 yıldır söndürülmeyen bu yangının söndürülmesini ümit etmekteyim. Ümit etmenin ötesinde artık söndürülmesini istiyorum. Bu milletin yüreğini kor alevlere atanlar hesap vermeli yargının önünde. Hesap vermeli ki, su serpilsin yüreklerimize.
Eskiler, Hafıza/ı beşer nisyan ile malüldür derler. Yani, insan beyninin unutmak gibi bir sakatlığı vardır. Bu yüzden ben bu hafta sizlere, yüreklerimizin yandığı yakın tarihimizden örnekler vermek istiyorum. İstiyorum ki unutulmasın hiçbir şey.
***
, 1 Mayıs 1977 İşçi Bayramında, 34 kişinin hayatını kaybettiği 136 kişinin yaralandığı olay. 1 Mayıs 1977 günü İşçi Bayramını kutlamak üzere çeşitli illerden İstanbula gelen yaklaşık 500 bin kişi DİSK`in organizasyonu önderliğinde Taksim Meydanını doldurdu. Katılımın yüksek olması sebebiyle kortejlerin alana girmesi uzun sürmüş, miting de uzamıştır. Saat 19.00 sularında dönemin DİSK başkanı Kemal Türkler konuşmasının sonuna geldiğinde etraftan silah sesleri duyulmaya başlandı. Sular İdaresi binasının üstünden ve meydandaki otelin çeşitli katlarından açılan bu ateş sonucu insanlar panik halde kaçmaya başladı, kısa bir süre içinde İntercontinental Otelinin (Bugün The Marmara Oteli) de üst katlarından da ateş açıldı.
Kaynak: http://www.stargazete.com/gazete/yazar/samil/tayyar/derin hesaplasma/haber/185988.htm

16 Mart Katliamı, 16 Mart 1978 günü İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi önünde 7 öğrencinin ölümü, 41 öğrencinin de yaralanmasıyla sonuçlanan bombalı ve silahlı saldırıdır.
Kaynak: Radikal Gazetesi 20 Ekim 2008

Bahçelievler katliamı, Türkiye nin yakın tarihindeki bir katliamdır. 8. Ekim 1978 günü Abdullah Çatlı, Haluk Kırcı, Ünal Osmanağaoğlu, Bünyemin Adanalı, Ercüment Gedikli, Mahmut Korkmaz ve Kadri Kürşat Poyraz ın Ankara nın Bahçelievler mahallesinde Türkiye İşçi Partisi üyesi Latif Can, Efraim Ezgin, Hürcan Gürses, Osman Nuri Uzunlar, Serdar Alten, Faruk Ersan ve Salih Gevenci isimli gençleri öldürüldü. Bu olaya Bahçelievler Katliamı denmiştir. Kurbanların biri yastıkla boğularak, dördü kafa hizasından kurşuna dizilerek, diğer ikisi de Eskişehir yolunda öldürülmüştür.
Kaynak: Reis: Gladionun Türk Tetikçisi, Soner Yalçın ve Doğan Yurdakul, Su Yayınları 1997 s. 6978

Maraş Katliamı, 19 Aralık ile 26 Aralık 1978 de Kahramanmaraş ta meydana gelen Cumhuriyet tarihinin en önemli katliamlarından biri olarak anılmaktadır. Olaylar alevi ve Sünni inançlı vatandaşlar arasında yaşanmıştır ve 12 Eylül Darbesine gerekçe olarak kullanılan ya da hazırlanan olaylardan biri olarak kabul edilmektedir.
Kaynak: Zaman gazetesi Maraş olayları tezgâh, yüzleşmek istiyorum (20.04.2008)

Çorum olayları, Çorum da 1980 Mayıs/Temmuz aylarında meydana gelen sağ/sol ayrımı temelinde, mezhep çatışması yüzünden Çorum ilinde ortaya çıkan kanlı olaylar. Ülkücülerin, Alevi Mahallesi olarak bilinen Mil önü Mahallesine saldırması üzerine, çoğu Alevi olmak üzere 57 sol görüşlü yurttaşın ölümü ve yüzlercesinin yaralanmasıyla sonuçlanan olaylar.

Sivas Madımak Olayı, 2 Temmuz 1993 tarihinde Sivas ta Pir Sultan Abdal Şenlikleri sırasında Madımak Oteli nin yakılması ve dolayısıyla şehirde bulunan 33 yazar, ozan ve aydının ve iki otel çalışanının yanarak hayatlarını kaybetmesi sonuçu oluşan olaylar zinciridir.
Kaynak: Radikal Gazetesi 03 Temmuz 2008 Sivas ta 14 yıl sonra Madımak sıcağı

Başbağlar Katliamı 5 Temmuz 1993 de, Erzincan ın Kemaliye ilçesine bağlı Başbağlar Köyü nde 33 sivilin öldürüp köyün ateşe verildiği ve PKK tarafından yapıldığı iddia edilen olay. Köyü 100 e yakın PKK mensubu bastı ve 1.5 saat örgüt propagandası yaptıktan sonra tüm erkekler kurşuna dizildi. Burada 28 kişi öldü. Daha sonra köy ateşe verildi ve 214 ev, köy okulu, köy camii, halkevi yakıldı. Bu yangınlarda da 1 i çocuk, 4 ü kadın, 5 kişi öldü. Olaylarla ilgili olarak 20 kişi gözaltına alındı ve haklarında idam ile çeşitli sürelerde hapis cezası istemiyle dava açıldı. Sanıkların 18 i bu davalardan beraat etti, 2 si mahkûm edildi. Başbağlar Katliamı nın, 2 gün önce yaşanan Madımak Olayı nın intikamı olduğu iddia edildi. Bunun yanında, her iki olayın da belli bir odak tarafından tezgâhlandığı da ileri sürüldü
Kaynak: Sivas ı da Başbağlar ı da aynı merkez tezgâhladı, Yeni Asya: 7 Temmuz 2008

Güçlükonak Katliamı, 15 Ocak 1996 tarihinde Şırnak ın Güçlükonak ilçesinde 11 köylünün bir minibüs içerisinde kurşunlanıp, yakılmasıyla sonuçlanmış katliam. Genelkurmay Başkanlığı katliamın PKK tarafından gerçekleştirdiğini duyurmuş, Ancak bazı sivil toplum kuruluşu yetkilileri, aydın ve sanatçılar bölgede yaptığı incelemeler sonucu olayın devlet güçlerince gerçekleştirildiği iddia etmiş, katliam kurbanlarının yakınlarıyla beraber olayı yargıya taşımışlardır. Fakat açılan davaların hiçbirinden sonuç alınamamıştır. Olaydan 13 yıl sonra dönemin devlet bakanı Adnan Ekmen in olayın PKK değil JİTEM tarafından yapıldığını söylemesi ve Ergenekon savcılarına gelen bir ihbar mektubunda olayın sorumlusunun Albay Levent Göktaş olduğunun iddia edilmesi üzerine 1996 daki katliam hakkında 2009 yılında tekrar soruşturma açılmıştır.
Kaynak: Aslanbay, Ümit (4 Mart 2009). Babamı karakola götürdüler sonra öldüğü haberi geldi. Milliyet. 16 Mayıs 2009

Hayata Dönüş Operasyonu, Türkiye de cezaevlerindeki bazı tutuklu ve hükümlülerinin, suç faaliyetlerini cezaevi ortamında da devam ettirmelerini engellemek ve siyasal suçluların F tipi hücre sistemine geçişi engellemek amacıyla, 20 Ekim de başlattıkları açlık grevlerini, 19 Kasım tarihinde ölüm orucuna dönüştürdüler. Bunun üzerine, 19 Aralık 2000 tarihinde, 20 cezaevine birden yapılan, 2 si asker 30 u tutuklu 32 kişinin öldüğü, yüzlerce kişinin yaralandığı, yaklaşık 10000 güvenlik görevlisi tarafından gerçekleştirilen operasyonlara verilen resmi tanım.
Bu operasyon sırasında Ümraniye Kapalı Cezaevi nde Uzman Çavuş Nurettin Kurt ile Çanakkale Kapalı Cezaevi nde Mustafa Mutlu adlı iki asker de yaşamlarını yitirmişti. İlk olarak, Nurettin Kurtun, teslim ol çağrılarına ateşle karşılık veren mahkûmlarca vurulduğu açıklanmıştı. Ancak Kurta yapılan otopside ölüme yol açan yaralanmaya yüksek kinetik enerjili bir silahın sebep olduğu belirlendi. Ümraniye Cezaevinden çıkarıldığı iddia edilen beş adet tabancanın içinde yüksek kinetik enerjili silah olarak kabul edilen uzun namlulu silahlar yoktu. Ayrıca silahın mahkûmlarda olmayan uzun namlulu bir silah olduğu belirlendi ve Kurt un ölümüne yol açan silahın mahkûmlardan elde edildiği öne sürülen silahlar olmadığı belirtildi. Raporda, ölüme yol açan silahın sadece Kalaşnikof ya da G/3 piyade tüfeği olabileceği belirtildi ve Kurt un askerlerin silahıyla öldüğü kesinleşti.
Kaynaklar: Otopsideki gerçek (1) Radikal Gazetesi ve F/tipi Cezaevleri Raporu, 12 Haziran 2001 HYD

Mardin Katliamı. 4 Mayıs 2009 tarihinde Mardin in Mazıdağı İlçesi ne bağlı Bilge köyünde 44 kişinin yaşamını yitirmesiyle sonuçlanan, Türkiye nin yakın zaman içerisinde yaşadığı en büyük katliamdır. İlk açıklamalarda hükümet durumu töre cinayeti olarak kamuoyuna duyurdu. DTP ise gerçek sorunun koruculuk sistemi olduğunu savundu. Saldırıda 6 sı çocuk, 16 sı kadın toplam 44 kişi hayatını kaybetti, 3 kişi yaralandı.
Kaynak: Basın